فرهنگسازی و مشارکت مردمی؛لزوم عمومی شدن مهار آتشسوزی عرصههای طبیعی
قرارگرفتن ایران در کمربند خشک کره زمین و ناحیه پر فشار جنب حارهای و فراهمشدن شرایط جوی لازم برای وقوع آتشسوزی در کنار عوامل انسانی مانند بیاحتیاطی ساکنین و یا مسافران، باعث ایجاد حریق در مراتع و جنگلها میشود.
در این میان افزایش آموزش و آگاهی بخشی مردم به خصوص جوامع محلی و روستائیان در حفظ و حراست از منابع طبیعی و پیشگیری از وقوع آتشسوزی تاثیر بسزایی دارد.
جنگلها و مراتع از جمله ثروتهایی هستند که نقش کلیدی در ایجاد زیستگاههای حیات وحش، تولید اکسیژن، کاهش آلودگی، جذب دیاکسید کربن، حفظ گونههای گیاهی و جانوری، کنترل ریزگردها، و حفظ آب و خاک دارند.
آتشسوزی یکی از عوامل اصلی اختلال و تغییر در اکوسیستمهای طبیعی است. هر ساله با گرمشدن هوا در اواخر بهار و تابستان بیم آن میرود که هر لحظه بنا به دلایل مختلف مانند وزش بادهای گرم، افزایش دما و عوامل انسانی آتش از میان مراتع و جنگلها به عنوان بخشی ارزشمند از منابع طبیعی زبانه بکشد.
بارندگیهای بهاری اگرچه میتوانند سبب رویش علفهای هرز با عمری کوتاه در مراتع و پیامآور نشاط و سرسبزی باشند اما روی دیگر سکهشان آن است که این علفها با گرم شدن هوا خشک شده و با کوچکترین بیاحتیاطی و یا حتی حادثهای طبیعی میتوانند جنگلی را به خاکستر تبدیل کنند و این شاید همان سرنوشت و پایان غمانگیز برای طبیعت باشد.
امروز طبیعت بیش از همیشه نیازمند نگاه مهربان آدمی است. حفاظت از این نعمت وظیفه همگان است میتوان با اندکی دقت، احساس مسئولیت و انجام اقداماتی ساده جلوی نابودی بخشی از سرمایههای عظیم خدادادی و خسارتهای هنگفت را گرفت.
۹۰ درصد آتشسوزیها ناشی از خطای انسانی است
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان بیان کرد: آتشسوزی یکی از حوادث غیرمترقبه است و براساس تبصره ذیل ماده ۴۷ قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع کشور در زمان آتشسوزی کلیه دستگاههای دولتی اعم از کشوری و لشکری موظف به همکاری در بحث اطفا حریق هستند.
ذاکری آتشسوزی عرصههای طبیعی را ناشی از دو عامل اقلیمی و انسانی دانست و بیان کرد: بارش بارانهای بهاری، رشد علوفه، گرم شدن هوا و وزش بادهای گرم از جمله عوامل اقلیمی موثر بر ایجاد آتش هستند.
وی با بیان اینکه متاسفانه بالای ۹۰ درصد آتشسوزیهای ما ناشی از عوامل انسانی است، خاطرنشان کرد: عوامل انسانی عمدی یا سهوی هستند، ایجاد آتشسوزی عمدی اینکه با قصد تغییر کاربری و زمینخواری جنگل یا مراتع آتش زده شود خیلی کم است و آتشسوزیهای سهوی نیز بیشتر به دلیل بیاحتیاطی گردشگران، چوپانان و یا کشاورزان در هنگام برداشت محصول و آتشزدن کاه و کلش و سرایت آن به مراتع و اراضی ملی رخ میدهد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان تاکید کرد: لازم است اطلاعرسانی و آموزش لازم از طریق رسانهها در این خصوص انجام شود.
ذاکری با بیان اینکه در خصوص آتشسوزی دو بحث پیشگیری و اطفا وجود دارد، تصریح کرد: اولویت ما در این چند سال پیشگیری از وقوع آتشسوزی بوده است زیرا اعتقاد ما بر این است که اگر خوب پیشگیری شود حوادث کمتر و مدیریت بهتر میشود.
بارشهای بهاری مراتع را به انبار باروت تبدیل کرده است
وی بیان کرد: اقدامات و انسجام ما در این چند سال به گونهای بوده است که هنگام آتشسوزی حتی از یک شهرستان به شهرستان دیگر هم کمک نشده است یعنی آتش بیشتر از توان نیروها نبوده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان تصریح کرد: بارشهای فروردین و اردیبهشت امسال سبب رشد مطلوب علوفه در مراتع و رویشگاههای جنگلی شده است، گرم شدن هوا و خشک شدن علوفهها انبار باروتی در جتگلها و مراتع ایجاد کرده، انباری که یک جرقه کوچ برای انفجار آن کافی است.
ذاکری تعامل با جوامع محلی، برگزاری کلاسهای آموزشی برای دهیاران، روستائیان و حتی چوپانان در مناطق بحرانی را از اقدامات این اداره کل در خصوص پیشگیری از وقوع آتشسوزی برشمرد و گفت: اولین افرادی که به آتش دسترسی دارند جوامع محلی و بهرهبرداران هستند و ما این تعامل را با مردم برای مشارکت در بحث پیشگیری از آتشسوزی برقرار کردیم در حقیقت همین تعامل یکی از عوامل موفقیت و کسب رتبه برتر استان در زمینه پیشگیری و اطفا حریق از نظر تعداد و سطح آتشسوزی بوده است.
مشارکت مردم یک ظرفیت بزرگ در بحث پیشگیری و مهار آتشسوزی است
وی مشارکت مردم را یک پتانسیل و ظرفیت بسیار بالا دانست و بیان کرد: جوامع محلی و گروه های مردم نهاد را در قالب شرکتهای تعاونی برای گشتزنی مداوم در مناطق و پیشگیری یا خاموشکردن سریع آتش در عرصههای طبیعی بکار گرفتیم که یکی از موفقیت های خوب ما بوده است.
نظر شما :