روز جهانی بدون سم

روز سوم دسامبر برابر با ۱۳آذر به یاد فاجعه شیمیایی ۱۹۸۴بوپال هند و به منظور بزرگداشت خاطره قربانیان بزرگترین فاجعه شیمیایی وصنعتی جهان درکارخانه تولید آفت کشها که بانشت گاز سمی متیل ایزو سیانات به هوا موجب مصدومیت و جان باختن هزاران نفر شد،از سال ۱۹۹۸به عنوان روز جهانی بدون سم(No Pesticide Use Day) نامگذاری شده است.

واحد گیاهپزشکی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان هرمزگان ضمن بزرگ داشت و تبریک این روز مهم به تمامی همیاران طبیعت، یاداوری این نکته را ضروری می داند ،که هرچند فاجعه بوپال هند جزءتلخ‌ترین روزهای قرن بیستم و بدترین فاجعه اخیر صنعتی در جهان بود، اما آخرین آن نیست، چرا که به عقیده بسیاری امروزه تامین غذای مورد نیاز بشر بدون استفاده از سموم و آفت کش های شیمیایی امکان پذیر نیست و با این استدلال هر روز در گوشه و کنار کره زمین و در جریان تولید،توزیع ومصرف آفت کشهای شیمیایی، تاثیرات مخربی بر مردم ، محیط زیست و منابع طبیعی  وارد می شود لذا در این شرایط پیچیده و بغرنج ضرورت بهره مندی از روش های کم خطر و تکنولوژی های بهینه سازی مصرف سموم و آفت کش ها و بهره گیری از آفتکش های زیستی و دانش افزایی در این حوزه بر کسی پوشیده نیست.

در حال حاضر سودمندترین استراتژی های کنترل آفات در کشاورزی  و منابع طبیعی پایدار، شامل آن دسته از روشهای علمی و اکولوژیک بنیان هستند. و بر این اساس اولین استراتژی، پیشگیری است که خود در بردارنده روش های حفظ و حمایت از دشمنان طبیعی و شرایط طبیعی حاکم بر زیست بومهای کشاورزی و منابع طبیعی می باشد و استراتژی بعدی استفاده از سایر روشهای کنترل بیولوژیک و غیرشیمیایی کاربردی است.  و در این راستا جهت کاهش اثرات مخرب زیست محیطی و مقاومت به آفت کش ها روش ” مدیریت تلفیقی آفات ”  یا IPM  به عنوان اصل مهم برای کاهش مصرف سموم شیمیایی و خسارت ناشی از آنها می بایست  مد نظر قرار گیرد.

"رضا زمانی " کارشناس گیاه پزشکی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان